زمان افعال در فارسی و عربی

زمان افعال در فارسی و عربی

الف) ماضی‌ها:

1- ماضی ساده یا مطلق:

  مثبت: فعل ماضی ساده در زبان عربی؛ مانند: خَرَجَ (بیرون رفت)،کَتَبَ (نوشت)، وَصَلَ (رسید)
 منفی: ما + فعل ماضی = لم +فعل مضارع؛ مانند: ما ذهب = لم یذهب (نرفت)

2- ماضی نقلی:

مثبت: قد + فعل ماضی = «قَلَّما، کَثُرَما» + فعل ماضی؛ مانند: قد ذَهَبَ (رفته است)

 قَلَّما کان مریضاً (کم‌تر بیمار بوده است)

کَثُرَما طالَعْتُ کتب تاریخیّ (فراوان کتاب‌های تاریخی مطالعه کرده‌ام)

منفی: ماضی منفی + بَعْدُ = لمّا + فعل مضارع؛ مانند: ما کَتَبَ بَعْدُ = لمّا یَکْتُبُ (ننوشته‌است)

3- ماضی استمراری:

مثبت: کان + فعل مضارع = کان + خبر از نوع اسم فاعل؛ مانند: کان یَذْهَبُ = کان ذاهِباً (می رفت)

منفی: ما + کان + فعل مضارع = کان + فعل مضارع منفی = ما + کان + خبر از نوع اسم فاعل؛ مانند: ما کانَ یَطْلُبُ/ کانَ لا یَطْلُبُ /ما کانَ طالِباً (نمی‌خواست)

4- ماضی بعید:

مثبت: کان [+ قد] + فعل ماضی؛ مانند: کُنْتُ قد ذَهَبْنا (رفته بودیم)

منفی: ما + کان + فعل ماضی = کان + فعل ماضی منفی = کان + مضارع منفی به «لم» = لم + یکن (مضارع مجزوم از «کان») + مضارع؛

مانند: ما کان أخَذَ = کان ما أخَذَ = کان لم یأخُذُ = لم یَکُنْ یأخُذُ (نگرفته بود)

5- ماضی التزامی:

مثبت: [ربّما] + یکون + قد + فعل ماضى؛ مانند: ربّما یکون قد قالَ (شاید گفته باشد)

منفى: [لیت +]  لا یکون + قد + فعل ماضى؛ مانند: لیته لا یکون قد ذَهَبَ (اى کاش نرفته باشد)